Παναγιώτης Κασίμης

Photographer's portfolio

Συνέντευξη στο περιοδικό ΦΩΤΟγράφος

(Τεύχος Νο 238 / Σεπτ.-Οκτ. 2015)

 

Προσπερνώντας τους περιχαρακωμένους με ιδεολογικά φορτία και τίτλους καθαρότητας χώρους της φωτογραφίας δρόμου και του ρεπορτάζ, υπάρχουν φωτογράφοι που προτιμούν να εκφράζονται και να αφήνουν το στίγμα τους μέσα από τη στάση ζωής τους. Όπως ο Παναγιώτης Κασίμης που αναζητώντας τα προσωπικά του φωτογραφικά ντοκουμέντα, διανύει δια βίου μία πορεία όπου συγκλίνουν και η φωτογραφική του δημιουργία και η διδακτική συμβολή και η συμμετοχή στα φωτογραφικά μας πράγματα. Μέσα στις πτυχές και τους τόνους του ασπρόμαυρου ο Π.Κ. παρακολουθεί θέματα σαν ευαίσθητος δέκτης, σα να τον έχει αγγίξει ως το βάθος η μαγική ρήση του August Sander ότι "στη φωτογραφία δεν υπάρχουν σκοτάδια που δεν μπορούν να φωτιστούν".

 

Πώς ξεκίνησε η διαδρομή σας στη φωτογραφία;
Θα έλεγα τυχαία. Ξεκίνησα σε σχετικά μεγάλη ηλικία για τα σημερινά δεδομένα, στα είκοσι έξι μου. Ήμουν στο Βερολίνο τότε. Σε κάποια γενέθλια δυο φίλοι μου χάρισαν ένα σώμα κι ένα φακό. Εκεί άρχισα να φωτογραφίζω. Τότε το Βερολίνο ήταν χωρισμένο σε Ανατολικό και Δυτικό τομέα. Παρακολούθησα σεμινάρια που έκαναν οι Αμερικάνοι που αφορούσαν αποκλειστικά τα τεχνικά μέσα. Εκείνη την περίοδο παραβρέθηκα ανάμεσα σε άλλα και σε μια ομιλία του Michael Schmidt, ενός Γερμανού φωτογράφου - την οποία δεν μπόρεσα να κατανοήσω γιατί δεν ήξερα τίποτα για φωτογραφία. Εκ των υστέρων συνειδητοποίησα πόσο σημαντικός ήταν ο Schmidt. Γυρνώντας στην Ελλάδα παρακολούθησα κάποια σεμινάρια μέχρι που δέχθηκα μια υποτροφία από το Royal College of Arts. Έμεινα στο Λονδίνο για δύο τρία χρόνια όπου ασχολήθηκα με το τομέα της φωτογραφίας και επαγγελματικά αλλά και σε προσωπικό επίπεδο. Το 1994 γύρισα στην Ελλάδα, όμως το είδος της φωτογραφίας που είχα σπουδάσει και αγαπούσα δεν είχε κανένα οικονομικό αντίκρισμα.

 

Μετά την επιστροφή στην Ελλάδα, ασχοληθήκατε με κάποια εμπορική εφαρμογή της φωτογραφίας;
Συνήθως μας αρέσει να δίνουμε χαρακτηρισμούς και να λέμε ότι π.χ. αυτό το είδος φωτογραφίας είναι εμπορικό, το άλλο καλλιτεχνικό κλπ.. Κατά τη γνώμη μου δεν είναι σωστό να θέτουμε τόσο αυστηρά περιγράμματα. Εναπόκειται στη ματιά του φωτογράφου, στο πώς βλέπει τα πράγματα άσχετα με το θέμα και πού μπορεί να έχει εφαρμογή η συγκεκριμένη εικόνα. Πάντως το φωτογραφικό υλικό που έκανα εκείνη την εποχή δεν είχε κάποια εμπορική απήχηση οπότε έπρεπε με κάποιο τρόπο να κερδίσω τα προς το ζην. Γι’ αυτό το λόγο άνοιξα στούντιο διαφημιστικής φωτογραφίας από το 1994 έως το 1999. Αργότερα άρχισα να διδάσκω, στην αρχή σε μια άτυπη φωτογραφική ομάδα του Δήμου Δάφνης, με ένα τμήμα φωτογραφίας αρκετά μεγάλο για την εποχή -περίπου 45 άτομα. Από αυτούς τους ανθρώπους κάποιοι ήθελαν να συνεχίσουν και έτσι ιδρύθηκε με τη μορφή του σωματείου ο ΕΝΝΕΑ που το 2013 εξελίχθηκε σε κέντρο πλέον. Σήμερα συνεχίζω να διδάσκω και να φωτογραφίζω, πιο ελεύθερα πλέον αποφεύγοντας την επαγγελματική ενασχόληση.

 

Απ’ ότι καταλαβαίνουμε δεν απολαμβάνετε πλέον τη διαφημιστική - εμπορική δημιουργία.
Για να εξομολογηθώ την αλήθεια ήταν κάτι πολύ συγκεκριμένο με ελάχιστη δημιουργική διάσταση. Αναφέρομαι δηλ. στα προϊόντα που έπρεπε να διαφημιστούν και να προβληθούν σωστά σε συνεργασία με τους αντίστοιχους διαφημιστές και γραφίστες. Κάτι με πολύ λίγα περιθώρια πρωτοβουλίας και ελευθερίας. Σε τέτοιο αντικείμενο που σημειωτέον δεν το υποτιμώ, δεν έχεις την ελευθερία να δράσεις δημιουργικά.

 

Πόσο μεγάλη είναι η διαφορά του φωτογράφου που το θέμα του είναι δεδομένο και αυτού φωτογράφου που το θέμα είναι ελεύθερο;
Για να είμαι ειλικρινής δεν υπάρχει καμία τραγική διαφορά . Σε όλες τις περιπτώσεις το θέμα σου δίνεται. Απλά στην περίπτωση της εφαρμοσμένης φωτογραφίας σου δίνεται από κάποιον άλλο. Στην άλλη περίπτωση που φωτογραφίζεις ελεύθερα και το αναζητάς, απλώς καλείσαι να το αναγνωρίσεις και να συνδεθείς μαζί του.

 

Η ευαισθησία του φωτογράφου είναι εγγενής ή αναπτύσσεται στην πορεία;
Εξελίσσεται μέσω της παιδείας και δεν αναφέρομαι στις τυπικές σπουδές και τα πτυχία. Μιλώ για τη γενικότερη  κοινωνική και καλλιτεχνική παιδεία. Να είσαι παιδί της εποχής σου, να παρακολουθείς την τέχνη, να αισθάνεσαι κρίκος μιας αλυσίδας, συνδεδεμένος με όσα συνέβησαν και συμβαίνουν. Είναι θέμα ματιάς, να συνειδητοποιείς τι βλέπεις. Νομίζω ότι έχουμε δώσει υπερβολική σημασία σε έννοιες όπως ευαισθησία και ταλέντο. Ναι, πιθανόν να είναι σημαντικά αλλά δεν αποτελούν το Α και το Ω για να κάνει κάποιος καλή φωτογραφία.

 

Στην Ελλάδα υπάρχει μια τάση να δείχνουμε στη φωτογραφία δρόμου όλα τα αρνητικά και τα δυσάρεστα. Τελικά είναι η αντίληψη των Ελλήνων, πεσιμιστική ή προκύπτει λόγω “ιδεολογικής στρέβλωσης”;
Πολλοί υποθέτουν ότι η μιζέρια, η ασπρόμαυρη “φρίκη”, το δραματικό στοιχείο, ή η έντονη, εντυπωσιακή φόρμα αρκούν για να εκμαιεύσουν την αποδοχή ή τον θαυμασμό κάποιου άσχετου θεατή. Επίσης το συναισθηματικό μέρος λειτουργεί κάπως περίεργα, αφού βλέπουμε ότι υπάρχει κάτι χειρότερο από την κατάστασή μας και κάπου βαθειά αισθανόμαστε ανακούφιση και ασφάλεια που δεν μας αγγίζει προσωπικά το κακό. Τώρα για να βάλουμε τα πράγματα στη θέση τους, ο όρος "φωτογραφία δρόμου" σηκώνει πολλή συζήτηση. Έχει προέλθει από θεωρητικούς και δημοσιογράφους που θέλησαν να χαρακτηρίσουν φωτογραφίες όπως του Winogrand. Πέραν αυτού υπάρχουν κάποια είδη που μοιάζουν μεταξύ τους όπως το ρεπορτάζ, η φωτογραφία ντοκουμέντου ή η φωτοδημοσιογραφία. Αυτά τα τρία είδη είναι διακριτά αλλά φορμαλιστικά μοιάζουν μεταξύ τους. Kατ' εμέ δεν θα έπρεπε να αναφερόμαστε σε φωτογραφία δρόμου, αλλά φωτογραφία με θέμα το δρόμο. 

 

Σε ποια κατηγορία θα τοποθετούσατε τον εαυτό σας;
Φωτογράφος είμαι. Γιατί θα πρέπει να δώσω κάποιον ορισμό; Νιώθω καλά όταν με τη φωτογραφική μου μηχανή μπορώ να βλέπω τη ζωή. Mε ενδιαφέρει ο θεατής να αντιληφθεί ότι αυτό που βλέπει στην φωτογραφία δεν είναι η πραγματικότητα αλλά κάτι που εγώ επέλεξα να δείξω. Αν, τώρα, αντιληφθεί και μια αγάπη για τη ζωή, ακόμη καλύτερα.

 

Πως διδάσκεται καλύτερα η φωτογραφία; Βλέποντας δουλειές άλλων δημιουργών ή βγαίνοντας και τραβώντας πολλές φωτογραφίες;
Και τα δύο. Μελετώντας μόνο εικόνες και κείμενα γίνεσαι καλός θεωρητικός της φωτογραφίας. Αν περιορίζεσαι να φωτογραφίζεις χωρίς ιστορικές και θεωρητικές βάσεις είναι πολύ δύσκολο να καταφέρεις κάτι. Ας μην ξεχνάμε ότι ο τροχός έχει ανακαλυφθεί προ πολλού και είναι πολύ δύσκολο να μην επαναλάβουμε κάτι που ήδη έχει γίνει. Το μόνο καινούργιο στοιχείο είναι η παρουσία του φωτογράφου τη συγκεκριμένη στιγμή. Αν ο φωτογράφος δεν έχει μελετήσει, αγνοεί πως η τέχνη έχει λύσει συγκεκριμένα προβλήματα πριν από αυτόν. Επίσης, είναι περιοριστικό να μελετάμε μόνο φωτογράφους. Αν θες για παράδειγμα να ασχοληθείς με τον δρόμο οφείλεις να διαβάσεις το “The Old Curiosity Shop” του Dickens όπου βλέπεις πως ένας άλλος καλλιτέχνης έχει λύσει το καλλιτεχνικό πρόβλημα στο μέσο του. Η παιδεία δεν είναι μόνο φωτογραφική. Πρέπει να έχει κανείς και άλλες ευρύτερες γνώσεις.

 

Αποτελεί το ασπρόμαυρο αναπόσπαστο κομμάτι της προσέγγισης σας;
Το χρησιμοποιώ και θα μάλλον θα συνεχίσω. Προσφάτως, αγγίζω και λίγο το χρώμα.

 

Ποιος είναι ο ιδανικός τρόπος να επικοινωνήσετε το έργο σας;
Δεν είμαι φανατικός ορισμένου μέσου, αλλά προτιμώ το βιβλίο που ταιριάζει στη φύση της φωτογραφίας. Βέβαια δεν αποτελεί τον καλύτερο ή φθηνότερο τρόπο να φτάσει η φωτογραφία σε μεγάλο κοινό. Προφανώς τα μέσα είναι πολλά, αλλά εξαρτάται που θέλεις να φτάσει το φωτογραφικό έργο. Αν ο δημιουργός απευθύνεται σε περιορισμένο κοινό και επιθυμεί την προσωπική επαφή καλύτερα να κάνει έκθεση. Η φωτογραφική έκθεση δανείζεται την ιδέα από τη ζωγραφική, ενώ το βιβλίο είναι πιο κοντά στην “αναπαραγωγική φύση” της φωτογραφίας. Στο τελευταίο έχεις την ευχέρεια να θέσεις σε συγκεκριμένη σειρά στις εικόνες κάτι που δεν εξασφαλίζει μια έκθεση. Στο internet μπορούν να συνδυαστούν και τα δύο. Να παρουσιαστεί το υλικό σε ένα ικανοποιητικό μέγεθος και με τη σειρά που θέλει ο φωτογράφος. Οπωσδήποτε σήμερα ένας φωτογράφος πρέπει να έχει το δικό του προσωπικό site, αντί να ανεβάζει τις φωτογραφίες του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης περιμένοντας "κριτική" ή να χρησιμοποιεί πλατφόρμες όπως το Flickr, όπου μάλλον φλυαρεί.

 

Ποιος είναι ο εξοπλισμός σας;
Τον τελευταίο καιρό φωτογραφίζω με μία Noblex πανοραμική, και ψηφιακά με μια Fujifilm X-Pro1 με τον Fujifilm 18mm f/2.0 XF R. Για τις φωτογραφίες του βιβλίου μου "Αστικά Ημερολόγια" χρησιμοποιήθηκαν φωτογραφικές μηχανές Hasselblad 501 με φακούς 60 & 50mm, μια Mamyia 6 με φακό 50mm, μια διοπτική Rollei με φακό Zeiss 75mm και μια Minolta Dynax 800si με φακό 28mm.
Όμως, στην φωτογραφία, όπως και αλλού, πιστεύω πως δεν υπάρχουν τεχνικά προβλήματα. Μόνο τεχνικές λύσεις. Το σοβαρότερο πρόβλημα υπήρξε πάντα το, μη τεχνικό, πρόβλημα της ανακάλυψης και της κατανόησης. Η προσπάθεια ήταν και είναι να επιτρέψω στην ανακάλυψη του θέματος να μου υπαγορεύσει τη φωτογραφική τεχνική. Όταν δουλεύω δεν επιτρέπω σε καμμία φωτογραφική, κοινωνιολογική, εννοιολογική ή άλλη «ιδέα», σκέψη ή προκατάληψη να αποκτήσει προτεραιότητα, πέρα από την αντίληψη: Η εμπειρία του μυαλού και του ματιού όταν υπάγονται στην αντιμετώπιση του θέματος.

 

Έχετε κάποιες συμβουλές για νέους φωτογράφους
Να είναι ειλικρινείς με τον εαυτό τους και με αυτό που θέλουν από τη φωτογραφία. Η φωτογραφία είναι ευάλωτη. Θα πρέπει να την προστατεύουμε και να την αντιμετωπίζουμε σοβαρά. Θα πρέπει να είναι σε θέση να αντιλαμβάνονται αυτό που βλέπουν. Να νιώθουν ότι το “βλέπω” είναι πράξη, είναι ενέργεια. Να είναι σε επαφή με αυτό που συμβαίνει.

 

 

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: Π. Καλδής - Κ. Γκιτάκου

 

 

Portfolios

 

kasimis night kasimis beton blues kasimis home kasimis portraits kasimis music
kasimis animals kasimis garden kasimis-garden kasimis america

Κείμενα

Μικρό βιογραφικό ...

 

Ο Παναγιώτης Κασίμης σπούδασε φωτογραφία στο Royal College of Arts του Λονδίνου. Έχει υπάρξει μαθητής του Chris Killip και της Mary Ellen Mark.
Φωτογραφίζει τα τελευταία 30 χρόνια, και διδάσκει φωτογραφία από το 1999.
Είναι διαπιστευμένος δάσκαλος φωτογραφίας και οπτικών τεχνών από τον διεθνή οργανισμό ElSevier ("Teaching Photography and Visual Arts", 2009).
Έχει εκθέσει φωτογραφίες του στην Αθήνα, στη Ρώμη (Festival internazionale di Roma, 2014), στην Κωνσταντινούπολη (2014), στο Juneau της Αλάσκα (2005), στo Eindhoven της Ολλανδίας (1999), και στο Λονδίνο.
Έχει διοργανώσει και διδάξει σεμινάρια και workshops φωτογραφίας για παιδιά (Kids & Family, Τεχνόπολις - 2009) και ενηλίκους (Αμερικανική Πρεσβεία στην Αθήνα - 2014, Ιστορικό Αρχείο Εθνικής Τράπεζας -2013, PhotOrion Ρόδος-2012, Deutsche Telekom, Πύλος -2011). Έχει διδάξει φωτογραφία στο Α' Πειραματικό Λύκειο Αθήνας, στην ομάδα «Διάθλαση» του Δήμου Δάφνης και στην «Ιόνιο Σχολή».
Το 2004 δέχθηκε επιχορήγηση (fellowship) από το University of Houston σε συνεργασία με το Houston Center of Photography. Το βιβλίο, αποτέλεσμα αυτής της δουλειάς του στη Λατινική Αμερική, εκδόθηκε το 2009 από τον εκδοτικό οίκο Ambious της Washington, με τίτλο "Days Away".
Το δεύτερο βιβλίο του με τίτλο "Αστικά Ημερολόγια" εκδόθηκε στην Αθήνα το 2013, με πρόλογο του γνωστού αμερικανού φωτογράφου, Larry Fink.
Το 2001, μαζί με οκτώ φίλους και μαθητές, ίδρυσε τον Φωτογραφικό Σύλλογο «Εννέα».
Το 2013 ίδρυσε το Κέντρο Δημιουργικής Φωτογραφίας, όπου διδάσκει ως σήμερα.
Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

 

( ... πλήρες βιογραφικό σε pdf ... >>> )

Παναγιώτης Κασίμης

Τηλέφωνο:
Skype:
Email:

+30 694 487 5505
Panos Kasimis
panos@kasimisphotography.com

 

 

Επικοινωνία ...

Ερωτήσεις ή/και σχόλια; Στείλτε μου ένα email χρησιμοποιώντας την παρακάτω φόρμα
και θα επικοινωνήσω μαζί σας το συντομότερο δυνατόν.

 

Ούπςς!... Κάτι πήγε στραβά!
Το email σας δεν εστάλει.

Ευχαριστώ για το ενδιαφέρον σας στην δουλειά μου!
Έλαβα το email σας και θα σας απαντήσω το συντομότερο δυνατόν.